مقالات
پیلینگ آنزیمی چیست؟ بررسی کامل ترکیبات و ضرورت انتخاب بر اساس نوع پوست خشک، حساس یا چرب
مقدمه:
لایهبرداری یکی از ارکان اصلی مراقبت حرفهای پوست است که با حذف سلولهای مرده لایه شاخی (Stratum Corneum) باعث افزایش نوسازی سلولی، بهبود بافت پوست و افزایش نفوذپذیری مواد مؤثره میشود.
در میان روشهای مختلف لایهبرداری، پیلینگ آنزیمی به عنوان روشی ملایم، هوشمندانه و مؤثر شناخته میشود که تفاوت اساسی با لایهبرداریهای مکانیکی یا پیلینگهای شیمیایی قوی دارد.
پیلینگ آنزیمی چگونه عمل میکند؟
پیلینگ آنزیمی از آنزیمهای پروتئولیتیک (Proteolytic Enzymes) استفاده میکند که به طور انتخابی پیوندهای پروتئینی بین سلولهای مرده سطح پوست را تجزیه میکنند.
برخلاف اسکرابهای فیزیکی که با اصطکاک باعث آسیب میشوند یا اسیدهای قوی که ممکن است التهاب ایجاد کنند، آنزیمها فرآیند طبیعی دسکواماسیون (ریزش سلولهای مرده) را تقلید کرده و بدون آسیب به سلولهای زنده، تنها سلولهای غیرحیاتی را جدا میکنند.
مکانیسم اثر:
تجزیه پیوندهای کراتینی در لایه شاخی
تسهیل جدا شدن کورنئوسیتهای مرده
بهبود شفافیت، یکنواختی و لطافت پوست
افزایش نفوذپذیری مواد درمانی پس از پیلینگ
ترکیبات اصلی در پیلینگ آنزیمی:
1. آنزیمهای پروتئولیتیک
پاپایین (Papain) استخراج شده از پاپایا
یک آنزیم پروتئاز که خوشههای سلول مرده را حل میکند و لایهبرداری ملایم با حداقل تحریک ایجاد میکند.
بروملین (Bromelain) استخراج شده از آناناس
دارای خاصیت پروتئولیتیک، آنتیاکسیدانی و کمک به بهبود شفافیت پوست.
آنزیم پامپکین (Pumpkin Enzyme) استخراج شده از کدو حلوایی
دارای فعالیت آنزیمی به همراه ویتامینها و آنتیاکسیدانهای طبیعی که فرآیند نوسازی پوست را تقویت میکند.
2. آلفاهیدروکسی اسیدها (AHA)
در بسیاری از پیلینگهای آنزیمی حرفهای، از AHAها بهصورت همافزا استفاده میشود.
مانند: گلیکولیک اسید و لاکتیک اسید
آلفا هیدروکسی اسیدها با تضعیف اتصالات بینسلولی در لایه شاخی، فرآیند لایهبرداری را تکمیل کرده و باعث افزایش درخشندگی و یکنواختی رنگ پوست میشوند.
مزایای پیلینگ آنزیمی:
- لایهبرداری غیرتهاجمی
- مناسب برای پوستهای حساس
- کاهش زبری و ضخامت سطحی
- افزایش جذب سرمها و کرمهای درمانی
- کاهش احتمال التهاب نسبت به پیلینگهای اسیدی قوی
- حفظ عملکرد سد دفاعی در صورت فرمولاسیون صحیح
چرا تفکیک پیلینگ آنزیمی بر اساس نوع پوست ضروری است؟
یکی از اشتباهات رایج در بازار، ارائه یک فرمول عمومی برای همه انواع پوست است. اما از نظر علمی، پوست خشک و حساس با پوست چرب و مختلط از نظر فیزیولوژیک کاملاً متفاوت هستند.
پوست خشک و حساس
ویژگی ها:
- سد دفاعی ضعیفتر
- (TEWL) بالاتر | از دست دادن آب ترانس اپیدرمال
- مستعد التهاب و قرمزی
نیاز فرمولاسیون برای پوست خشک و حساس:
غلظت پایینتر (AHA) و فعالیت آنزیمی کنترل شده در کنار ترکیبات آبرسان و آرامبخش همزمان، بطور کل در این نوع پوست، لایهبرداری باید با هدف تحریک حداقلی و حفظ سد دفاعی انجام شود.
پوست چرب و مختلط
ویژگیها:
- ضخامت اپیدرم بیشتر
- تولید سبوم بالاتر
- منافذ مستعد انسداد و آکنه
نیاز فرمولاسیون برای پوست چرب و مختلط:
غلظت بالاتر آلفا هیدروکسی اسیدها و آنزیمهای فعالتر و هم افزایی ترکیبات موثر جهت تمرکز بر کنترل سبوم و پاکسازی عمقی منافذ، بطور کلی در این نوع پوست، اگر قدرت لایهبرداری کافی نباشد، اثربخشی درمانی کاهش مییابد.
رویکرد علمی Novaskincare در طراحی دو نوع پیلینگ آنزیمی
برند Novaskincare با رویکرد تخصصی و کلینیکی، به جای تولید یک محصول عمومی، دو نسخه مجزا طراحی کرده است:
1. پیلینگ آنزیمی پوست خشک و حساس
- غلظت کنترلشده آنزیمها
- آلفا هیدروکسی اسیدهای ملایمتر
- تمرکز بر حفظ و تقویت سد دفاعی
- لایهبرداری ایمن بدون التهاب
2. پیلینگ آنزیمی پوست چرب و مختلط
- درصد بالاتر آلفا هیدروکسی اسیدها
- ترکیب آنزیمهای فعالتر با درصدهای معین و موثر مانند پاپایین، بروملین و پامپکین
- کمک به تنظیم چربی و پاکسازی عمقی
- مناسب درمانهای کلینیکی پوست مستعد آکنه
این تفکیک باعث میشود:
اثربخشی درمان افزایش یابد و احتمال آسیب به سد دفاعی کاهش یابد و نتایج پایدارتر و علمیتر حاصل شود.
دیدگاه تخصصی برای متخصصان پوست و اسکینتراپیستها
در انتخاب پیلینگ آنزیمی حرفهای باید به موارد زیر توجه شود:
- وضعیت سد دفاعی پوست
- میزان تحمل اسیدی بیمار
- هدف درمان (روشنسازی، ضدآکنه، جوانسازی)
- دفعات استفاده و پروتکل کلینیکی
انتخاب اشتباه غلظت آنزیم یا اسید میتواند منجر به التهاب مزمن یا اختلال در عملکرد سد دفاعی پوست (Skin Barrier) شود. بنابراین، پرسونالیزه کردن لایهبرداری یک اصل درمانی است، نه یک انتخاب بازاری.
جمعبندی:
پیلینگ آنزیمی، پلی میان لایهبرداری ملایم و اثربخشی کلینیکی است. استفاده از آنزیمهای پروتئولیتیک در کنار آلفا هیدروکسی اسیدها، امکان نوسازی کنترل شده پوست را فراهم میکند.
اما نکته کلیدی اینجاست:
یک فرمول برای همه پوستها کافی نیست.
تفکیک بر اساس نوع پوست، پایه علمی دارد و باعث افزایش ایمنی و کارایی درمان میشود. رویکرد دوگانه برند نوا اسکینکر (Novaskincare) نمونهای از طراحی مبتنی بر فیزیولوژی پوست است که هدف آن لایهبرداری مؤثر بدون آسیب به سد دفاعی پوست میباشد.